Van An Toàn

Van an toàn (safety valve) là dòng van công nghiệp có tác dụng bảo vệ hệ thống đường ống khỏi tình trạng quá áp. Khi áp suất hệ thống vượt quá ngưỡng cài đặt trước, van sẽ tự động xả bớt áp suất dư ra ngoài nhằm giúp đường ống, thiết bị và người vận hành tránh khỏi nguy cơ nổ hoặc hư hỏng do quá áp. Khi áp suất giảm về mức ổn định, van tự đóng lại mà không cần thao tác thủ công.

Đây là thiết bị bắt buộc phải có trong các hệ thống áp suất cao như nồi hơi, bình chứa khí nén, đường ống dẫn hơi hoặc hệ thủy lực.

Cấu tạo cơ bản của van an toàn

Bộ phận	Vai trò
Thân van	Chứa các chi tiết bên trong, là nơi lưu chất đi qua và chịu áp lực hệ thống
Đế van	Bề mặt tiếp xúc với đĩa van khi đóng, quyết định độ kín của van
Đĩa van (hoặc màng van)	Đóng kín đường xả khi áp suất bình thường, mở ra khi áp suất vượt ngưỡng cài đặt
Cơ cấu tạo lực đóng (lò xo hoặc pilot điều khiển)	Giữ đĩa van đóng ở điều kiện bình thường, quyết định áp suất mở van
Bộ phận điều chỉnh áp suất	Cho phép cài đặt hoặc thay đổi ngưỡng áp suất mở van theo yêu cầu hệ thống
Gioăng làm kín	Ngăn rò rỉ tại các điểm tiếp xúc giữa đĩa van và đế van
Đầu nối	Kết nối van với đường ống hoặc thiết bị, dạng ren hoặc mặt bích tùy quy mô

Nguyên lý hoạt động của van an toàn

Van an toàn hoạt động dựa trên sự cân bằng lực của áp lực dòng lưu chất tác động lên đĩa van và lực cản của lò xò đã được cài đặt sẵn.

Khi áp suất trong hệ thống thấp hơn mức cài đặt, lực ép của lò xo lớn hơn lực đẩy của lưu chất, giữ đĩa van ép chặt vào đế van giúp đóng kín đường xả. Khi áp suất tăng vượt ngưỡng cho phép, lực đẩy lên đĩa van lớn hơn lực nén lò xo, đĩa van bật mở, lưu chất dư thoát ra ngoài cho đến khi áp suất giảm về mức cài đặt, lò xo sẽ lại kéo đĩa van đóng lại.

Áp suất mở van được gọi là áp suất định mức, xác định theo tiêu chuẩn thiết kế của từng hệ thống cụ thể, không phải một con số cố định áp dụng chung cho mọi công trình.

Van an toàn gồm có mấy loại?

Van an toàn có 2 nhóm cơ chế chính: loại cơ khí dùng lò xo (phổ biến cho hơi, khí nén, nồi hơi nhỏ) và loại thủy lực dùng pilot điều khiển màng van (dùng cho đường ống nước đường kính lớn).

Loại	Cơ chế	Quy mô ứng dụng
Lò xo tác động trực tiếp	Lò xo ép trực tiếp lên đĩa van, phản ứng nhanh, cấu tạo đơn giản	Hệ thống nhỏ: nồi hơi mini, bình khí nén, đường ống hơi hoặc khí size nhỏ
Lò xo tác động gián tiếp (pilot cơ khí)	Van phụ nhỏ điều khiển van chính qua piston	Hệ thống áp suất và nhiệt độ cao, cần độ chính xác cao
Thủy lực (pilot thủy lực, thân màng)	Van pilot điều khiển màng van chính qua áp lực chất lỏng dẫn qua ống pilot, đóng chậm mở nhanh	Đường ống nước đường kính lớn, bảo vệ trạm bơm khỏi tăng áp đột ngột khi khởi động hoặc dừng bơm

Điểm khác biệt đáng chú ý của loại thủy lực là cơ chế "mở nhanh, đóng chậm". Lò xo cơ khí đóng gần như tức thời khi áp suất giảm, còn van thủy lực đóng từ từ để tránh tạo ra một đợt tăng áp mới ngay sau khi xả. Đây là đặc điểm quan trọng giúp bảo vệ trạm bơm nước công suất lớn.

Lưu ý khi lắp đặt và vận hành van an toàn

Van an toàn cần lắp thẳng đứng, đúng hướng dòng xả theo khuyến cáo nhà sản xuất/nhà cung cấp.
Van an toàn phải lắp trên đường ống xả, ngay sau đầu đẩy của bơm chính hoặc bơm bù áp và trước van chặn để bảo vệ bơm khỏi quá áp. Tuyệt đối không lắp sau van chặn, vì như vậy sẽ vô hiệu hóa chức năng của van an toàn.
Áp suất định mức cần được cài đặt bởi đơn vị có thẩm quyền hoặc người có chuyên môn, không tự ý điều chỉnh vít căn chỉnh sau khi lắp đặt. Van cần kiểm tra định kỳ bằng tay giật để đảm bảo đĩa van không bị kẹt do cặn bám lâu ngày.

Van an toàn khác van giảm áp ở điểm nào?

Đây là hai loại van dễ bị nhầm lẫn nhất vì hình dáng bên ngoài khá giống nhau. Tuy nhiên, 2 loại van này không thể thay thế cho nhau. Một hệ thống có van giảm áp vẫn có thể cần thêm van an toàn, nếu hệ thống đó có nguy cơ quá áp đột ngột không được van giảm áp xử lý kịp.

Tiêu chí	Van an toàn	Van giảm áp
Nguyên lý	Bảo toàn áp suất đầu vào không vượt ngưỡng	Điều chỉnh áp suất đầu ra về một mức ổn định cố định
Trạng thái vận hành bình thường	Đóng hoàn toàn	Luôn điều tiết liên tục
Mục đích	Bảo vệ hệ thống khỏi quá áp đột ngột	Duy trì áp suất phù hợp cho thiết bị phía sau van
Tần suất hoạt động	Chỉ mở khi có sự cố quá áp	Hoạt động thường xuyên trong điều kiện bình thường

Van an toàn liên quan trực tiếp đến sự an toàn của công trình cũng như con người. Nên việc chọn sai áp suất định mức hoặc sai cơ chế tác động có thể khiến van không xử lý kịp thời, khi xảy ra sự cố quá áp. Để tránh những điều không đáng có, trước khi quyết định mua loại van an toàn nào, bạn nên xem xét các thông tin cụ thể về: loại môi chất sử dụng, áp suất làm việc và áp suất thiết kế của hệ thống.

Tại An Phú Thành, chúng tôi luôn tư vấn loại van phù hợp với điều kiện hệ thống thực tế của khách hàng. Với đội ngũ nhân viên giàu kinh nghiệm luôn sẵn sàng hỗ trợ khách hàng nhanh chóng và tận tâm. Bên cạnh đó, các sản phẩm của chúng tôi đều được đảm bảo đầy đủ chứng nhận CO/CQ và VAT.

Tham khảo thêm các dòng van an toàn của An Phú Thành ở bên dưới

Nếu Quý Khách đang có nhu cầu tư vấn & báo giá van an toàn, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua Hotline/ Zalo OA 0946 729 913. Đội ngũ nhân viên của An Phú Thành luôn sẵn sàng được phục vụ Quý khách.

Thương hiệu	Y.D.K
Model	KCV500
Tiêu chuẩn Áp suất	PN10, PN16

Thương hiệu	BTL
Model	500X-16
Tiêu chuẩn Áp suất	PN10